Ontstaan

 

De oorsprong van de Nederlandse Monumentenwacht ligt in 1973. In dat jaar gingen in Friesland voor het eerst twee mensen met verstand van historische bouwwerken op pad om de onderhoudstoestand van een aantal aangemelde objecten te controleren. En om waar nodig kleinschalige onderhouds- en reparatiewerkzaamheden uit te voeren. Ook legden zij hun bevindingen vast in een, toen nog zeer eenvoudig, inspectierapport.

 


Het idee was afkomstig van de restauratiearchitect Walter Kramer, op dat moment werkzaam bij de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Hij constateerde dat gerestaureerde monumenten bij gebrek aan onderhoud vaak al na enkele jaren ernstige schade en tekenen van verval vertoonden. In veel gevallen zat de oorzaak in vervolgschade van kleine gebreken, zoals een afgegleden daklei of een verstopte hemelwaterafvoer. Regelmatige inspectie en tijdig ingrijpen zouden niet alleen veel schade, maar ook hoge herstelkosten kunnen voorkomen. De Friese aannemer Yde Schakel stelde gedurende twee jaren  personeel en materieel beschikbaar om het idee als experiment in praktijk te brengen.

 

 

Logische en praktische aanpak

Hiermee was het eenvoudige als effectieve 'monumentenwachtconcept' geboren. De logische en praktische aanpak sprak direct vele eigenaren en beschermers van gebouwd erfgoed aan. Met als gevolg dat in de loop van de jaren zeventig in elke provincie het Friese voorbeeld werd gevolgd.

In Brabant werden in 1974 voorbereidingen getroffen voor het internationale Monumentenjaar 1975. Hoog op de verlanglijst stond de oprichting van een Monumentenwacht. Dankzij de inzet van velen, in het bijzonder de Provincie Noord-Brabant, kon deze op 19 maart 1975 in bedrijf worden gesteld. Twee bouwkundig geschoolde medewerkers trokken voortaan met een inspectiebus door de provincie om - aanvankelijk vooral grote - monumentale objecten te inspecteren.


'Een schreeuwende noodzaak'

Bij de officiële oprichting van Monumentenwacht Noord-Brabant in het Bossche Provinciehuis sprak toenmalig minister van CRM, Harry van Doorn, historische woorden: 'Monumentenwacht voorziet niet in een dringende behoefte, maar in een schreeuwende noodzaak'.


Kerken, kastelen, buitenplaatsen en overheidsgebouwen zouden lange tijd de hoofdmoot vormen in het objectenbestand. Maar sinds de jaren negentig is het aandeel kleinere monumenten, waaronder veel woonhuizen, flink toegenomen. Inmiddels inspecteert Monumentenwacht Noord-Brabant een kleine drieduizend objecten. De organisatie heeft daartoe meer dan twintig mensen in dienst.

 

 

 
Monumentenwacht Noord-Brabant Sparrendaalseweg 5 NL 5262 LR Vught T:0411-643 366 info@mwnb.nl